شاخص‌های تمایل به مرکز

شاخص‌های تمرکز

مقادیر (کمی یا کیفی) که بیانگر میزان تمرکز داده‌ها هستند، شاخص‌های تمرکز (Centerl Tendency: معیارهای مرکزی) نامیده می‌شوند.


از معروف‌ترین شاخص‌های تمرکز می‌توان به میانگین (Mean: مرکز ثقل داده‌ها – برآیند مقادیر)، میانه (Median: مقدار میانی در صورتی که داده‌ها به ترتیب قرار گیرند) و نما (Mode: ویژگی با بیشترین فراوانی) اشاره کرد.

در بررسی‌های آماری عبارت‌هایی نظیر: میانگین (متوسط) درآمد در جامع، میانه (حد وسط) میزان تحصیلات و مدل خودرو با اکثریت میزان تصادفات (نما یا مد) صحبت به میان می‌آید.

جدا از شیوه و نحوه محاسبه، هر یک از این شاخص‌ها، کاربردهای متفاوتی نیز دارند و جنبه‌ی خاصی از خصوصیات جامعه یا نمونه را نشان می‌دهند.

میانگین

مقدار برآیند یا مرکز ثقل داده‌ها توسط میانگین بیان می‌شود.

برای محاسبه آن کافی است که همه داده‌ها را با هم جمع کرده و بر تعدادشان تقسیم کنیم. متوسط فاصله میانگین از داده‌ها برابر صفر است. به این ترتیب میانگین، برآیند داده‌ها را نشان می‌دهد.

میانگین برای داده‌های کمی قابل محاسبه است. استفاده از میانگین و بهره‌گیری از خواص آن، در بررسی و تحلیل‌های آماری بسیار مقید است. زیرا در محاسبه آن همه داده‌ها نقش خواهند داشت.

میانه

اگر داده‌ها را از کوچک به بزرگ مرتب سازیم، داده‌ای که در وسط قرار گرفته است، میانه خواهد بود.

میانه را می‌توان مقداری در نظر گرفت که ۵۰% داده‌ها از آن کمتر با بیشتر هستند. میانه را برای داده‌های کمی و کیفی ترتیبی می‌توان محاسبه کرد. درحقیقت می‌توان میانه را یک نقش متعادل بین تعداد داده‌ها در نظر گرفت.

از نظر میانه بزرگی یا کوچکی داده‌ها مهم نیست، بلکه تعداد و ترتیب آن‌ها در محاسبه میانه نقش دارد.

نما

نما برای داده‌های کمی و کیفی قابل محاسبه است و داده‌ای است که بیشتری تکرار یا فراوانی را داشته باشد. در حقیقت نما را می‌توان نماینده اکثریت جامعه دانست.

از آنجایی که فقط تعداد تکرار (نه ترتیب و نه مقدار داده‌ها) در محاسبه نما نقش دارد، نسبت به مقادیر بزرگ و کوچک حساس نیست و مقدار نما تحت تاثیر مقادیر بزرگ و کوچک نخواهد بود

ممکن است بپسندید...

پست های محبوب

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *